سیدحسن میرکریمی، مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان تهران در گفتوگو با خبرنگار خبرگزاری حوزه در تهران، با اشاره به آغاز هفته وقف و تداوم آن تا روز جمعه ۱۳ شهریورماه، وقف را مقولهای ریشهدار در اعتقادات دینی و نیاز فطری انسان به جاودانگی دانست و گفت: انسان بهصورت طبیعی میل دارد آثار و نام نیکی از خود بر جای بگذارد و این میل به جاودانگی، اگرچه با حفظ جسم و صورت مادی انسان امکانپذیر نیست، اما از طریق باقی گذاشتن آثار خیر و ارائه خدمات به جامعه میتواند محقق شود.
وی با بیان اینکه فرهنگ وقف در جامعه ما ریشهای عمیق دارد، افزود: وقتی به سیره پیامبر اکرم(ص) نگاه میکنیم، صدقه و انفاق را از جمله دستورات و رفتارهای مؤکد ایشان میبینیم. درباره امیرالمؤمنین(ع) نیز نمونههای فراوانی وجود دارد؛ از جمله اینکه حضرت چاه حفر میکردند، آب از آن به دست میآمد، نخلستانی ایجاد میشد و بلافاصله برای آن وقفنامه تنظیم میکردند تا این اموال در مسیر خیر و خدمت به مردم قرار گیرد.
میرکریمی ادامه داد: استمرار این سنت در جامعه امروز نیازمند آن است که فرهنگ وقف همچنان زنده بماند و از سوی دیگر، سازمان اوقاف نیز در جایگاه تسهیلگر، شرایطی فراهم کند تا مردم بتوانند بهراحتی در این امر خیر مشارکت داشته باشند.
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان تهران با اشاره به اینکه وقف در ذهن بسیاری از مردم با املاک بزرگی مانند زمین، مغازه یا مزرعه گره خورده است، اظهار کرد: چنین تصوری باعث میشود برخی افراد تصور کنند که وقف فقط برای کسانی امکانپذیر است که از توان مالی بالایی برخوردارند، در حالی که امروز باید فضا و شرایطی فراهم شود که همه مردم بتوانند در موضوع وقف مشارکت کنند. یکی از موضوعاتی که در سازمان اوقاف در حال بررسی است، ارائه راهکارهایی برای امکان مشارکت مردم با مبالغ خرد در امر وقف است.
وی با اشاره به تغییر نیازهای جامعه در سالهای اخیر و ضرورت توجه به حوزههای جدید وقف، اظهار کرد: پس از سال ۱۳۹۹ و شیوع بیماری کرونا، حوزههای مختلفی از جمله فناوری، اقتصاد و تولید با تحولات جدی مواجه شدند و وقف نیز میتواند در حوزههای متنوع و متناسب با نیازهای روز جامعه جریان پیدا کند.
افتتاح دفاتر مشاوره وقف در ۳۱ استان کشور
میرکریمی با اشاره به اقدامات انجامشده در هفته وقف امسال، گفت: همزمان با آغاز هفته وقف، برنامهای که سازمان اوقاف پیشبینی کرده بود، بهصورت همزمان در سراسر کشور اجرا شد و با حضور رئیس سازمان اوقاف، دفاتر مشاوره وقف در ادارات کل اوقاف تمامی استانهای کشور افتتاح شد.
وی افزود: این دفاتر صرفاً با هدف تسهیل امور اداری ایجاد نشدهاند، بلکه هدف اصلی آنها ارائه مشاوره تخصصی به افرادی است که به ادارات اوقاف مراجعه میکنند و قصد وقف دارند، اما ممکن است ندانند چگونه نیت خود را با نیازهای امروز جامعه تطبیق دهند. کارشناسان این دفاتر میتوانند نیازهای روز جامعه را برای واقفان تبیین کرده و در ادامه، مسیر اجرایی وقف را نیز برای آنان تسهیل کنند.
مدیرکل اوقاف استان تهران افتتاح این دفاتر را گامی مهم در توسعه فرهنگ وقف دانست و تصریح کرد: افرادی که تمایل به انجام وقف دارند و در انتخاب موضوع، نیت یا نحوه اجرای وقف نیازمند مشاوره هستند، میتوانند از ظرفیت این دفاتر استفاده کنند. این اقدام هم خلأ آموزشی موجود را تا حد زیادی جبران میکند و هم میتواند به هدایت وقفها در مسیر درست و متناسب با نیازهای آینده جامعه کمک کند.
درآمدهای مازاد موقوفات در مسیر نیت واقف هزینه میشود
میرکریمی درباره نحوه مدیریت درآمد موقوفات نیز، گفت: زمانی که فردی مالی را وقف میکند، عایدات آن را برای نیت مشخصی تعیین میکند و متولی، چه خود واقف در زمان حیات باشد و چه پس از رحلت او فرد یا مجموعه دیگری عهدهدار تولیت شود، وظیفه دارد درآمد حاصل از موقوفه را در همان مسیر و مطابق نیت واقف هزینه کند.
وی ادامه داد: گاهی در اجرای نیت واقف، درآمدهایی بیش از میزان مورد نیاز آن نیت ایجاد میشود. این درآمد مازاد نیز نمیتواند بدون ضابطه مورد استفاده قرار گیرد، بلکه وظیفه و تکلیف داریم آن را در مسیرهایی هزینه کنیم که با نیت واقف تناسب داشته باشد.
مدیرکل اوقاف استان تهران با اشاره به ظرفیت قابل توجه این درآمدها برای پاسخگویی به نیازهای جامعه، اظهار کرد: امروز در سیاستهای بالادستی کشور، موضوعاتی مانند امنیت غذایی و تکمیل زنجیرههای غذایی از مسائل مهم و راهبردی محسوب میشود. در حوزه پزشکی نیز کاهش وابستگی به خارج از کشور و تولید تجهیزات پزشکی اهمیت زیادی دارد و وقف میتواند در این حوزهها نقشآفرین باشد.
تولید بیش از ۳۰ قلم کالای پزشکی با استفاده از ظرفیت موقوفات
میرکریمی با اشاره به فعالیتهای انجامشده در حوزه تولید تجهیزات پزشکی، گفت: در حال حاضر در حوزه پزشکی، بیش از ۳۰ قلم کالا و محصول از سوی شرکتهای اقماری مرتبط با موقوفات و با مدیریت مجموعههای دانشبنیان، مجوزهای لازم را از وزارت بهداشت دریافت کردهاند.
وی افزود: برخی از این اقلام در حال حاضر تنها در یک کشور یا تعداد محدودی از کشورهای جهان تولید میشوند و ما برای تأمین آنها وابستگی قابل توجهی به خارج از کشور داریم، اما اکنون بخش قابل توجهی از این نیازها با استفاده از ظرفیت شرکتهای دانشبنیان و سرمایههای وقفی در داخل کشور در حال تولید است.
مدیرکل اوقاف استان تهران با بیان اینکه وقف در حوزههای مختلف صنعتی، اقتصادی و دفاعی نیز ورود کرده است، گفت: موضوع اقتصاد دریامحور و تولید آبزیان نیز از جمله حوزههایی است که میتواند مورد توجه وقف قرار گیرد. با توجه به گستردگی سواحل جنوب کشور، ظرفیت مناسبی برای سرمایهگذاری در این بخش وجود دارد و وقف میتواند در حوزههای مختلف اقتصادی و تولیدی به این نیازها پاسخ دهد.
درآمد اوقاف استان تهران از ۲ همت عبور کرده و امسال به بیش از ۴ همت میرسد
میرکریمی درباره میزان درآمد موقوفات استان تهران اظهار کرد: درآمد استان تهران در سال گذشته حدود ۲ همت بود و پیشبینی میکنیم این رقم در سال جاری به بیش از ۴ همت برسد.
وی افزود: البته با رفع برخی موانع، دستیابی به درآمدهای بالاتر نیز دور از ذهن نیست، اما در این زمینه برخی موانع و شرایط خاص وجود دارد.
مدیرکل اوقاف استان تهران همچنین به اقدامات حمایتی انجامشده در شرایط اقتصادی اخیر اشاره کرد و گفت: با توجه به شرایط ناشی از آغاز جنگ و آثار اقتصادی ایجادشده، پیشنهادی مطرح شد که با موافقت رئیس سازمان اوقاف همراه شد و بر اساس آن، امسال هیچیک از مستأجران موقوفات با افزایش اجارهبها مواجه نشدند.
وی ادامه داد: همچنین قرارداد اجاره افرادی که مدت اجاره آنها به پایان رسیده بود، بدون نیاز به طی فرآیندهای پیچیده اداری، بهصورت خودکار تمدید شد تا در این شرایط، فشاری از این ناحیه بر مستأجران وارد نشود.
میرکریمی با بیان اینکه تعداد واحدهای استیجاری وقفی در استان تهران به چند هزار واحد میرسد، خاطرنشان کرد: این تسهیلات شامل مجموعه موقوفاتی شد که املاک آنها در اختیار مستأجران قرار دارد و تحت تأثیر شرایط اقتصادی ناشی از جنگ قرار گرفته بودند.
بیش از ۸۵ درصد موقوفات استان تهران سند مالکیت دارند
وی در ادامه درباره حفظ و صیانت از موقوفات و تعیین تکلیف املاک فاقد سند گفت: در جریان وقف، صرف انجام وقف کافی نیست؛ بلکه باید موقوفه به بهرهوری برسد و عایدات آن در راستای نیت واقف هزینه شود. بنابراین حفظ و صیانت از موقوفه، بخش ضروری و تکمیلکننده فرآیند وقف است و اگر در این زمینه خللی ایجاد شود، اجرای نیت واقف نیز با مشکل مواجه خواهد شد.
مدیرکل اوقاف استان تهران افزود: یکی از اقدامات بسیار ضروری در این زمینه، اخذ سند مالکیت برای موقوفات است که بر اساس قوانین و تکالیف موجود، دستگاههای مختلف نیز موظف به همکاری در این زمینه هستند.
وی اعلام کرد: خوشبختانه در استان تهران بیش از ۸۵ درصد موقوفات موفق به اخذ سند مالکیت شدهاند و برای حدود ۱۵ درصد باقیمانده نیز اقدامات لازم در حال انجام است.
میرکریمی با اشاره به وجود برخی مشکلات حقوقی و معارضان ملکی در مسیر سنددار کردن بخشی از موقوفات اظهار کرد: در برخی موارد، مشکلات حقوقی و وجود معارض باعث شده روند اخذ سند با دشواری بیشتری همراه باشد، اما در هر صورت، خود را مکلف میدانیم موقوفات را سنددار کنیم تا این املاک برای همیشه از تعرض و تعدی مصون بمانند.
توسعه انرژی خورشیدی در زمینهای موقوفه کمبازده
میرکریمی در پاسخ به پرسشی درباره بهرهوری موقوفات نیز گفت: در ساختار سازمان اوقاف، معاونتی با عنوان معاونت بهرهوری وجود دارد که مأموریت آن رصد مستمر وضعیت موقوفات و ایجاد زمینههای بهرهوری متناسب با شرایط و اقتضائات جدید است.
وی افزود: ممکن است برخی زمینهای موقوفه به دلیل خشکسالی دیگر امکان استفاده کشاورزی نداشته باشند. در چنین شرایطی باید برای آنها کاربریهای جدید و مولد تعریف کرد. یکی از برنامههای جدی ما در استان تهران، توسعه انرژی خورشیدی در زمینهایی است که ارزش و کیفیت لازم برای سایر فعالیتها را ندارند.
مدیرکل اوقاف استان تهران ادامه داد: انرژی خورشیدی یکی از نیازهای ضروری کشور است و اکنون در یکی از اماکن تحت مدیریت اوقاف، یک مجموعه با ظرفیت یکودو دهم مگاوات در حال تولید برق خورشیدی است. همچنین در امامزادگان و شهرستانهای استان، از جمله پاکدشت، طرحهای مشابه در حال اجراست.
وی خاطرنشان کرد: روز سهشنبه نیز کلنگزنی یک پروژه دو مگاواتی انرژی خورشیدی در شهرستان شهریار انجام خواهد شد. این اقدامات نمونهای از تلاش برای افزایش بهرهوری املاک موقوفهای است که امکان استفاده از آنها در کاربریهای قبلی وجود ندارد.
اجرای «طرح قرار دوازدهم» برای کمک به نیازمندان
میرکریمی درباره طرح «قرار دوازدهم» نیز گفت: این طرح یکی از ابتکارات سازمان اوقاف است که در روز دوازدهم هر ماه قمری اجرا میشود. در استان تهران و البته سراسر کشور، بقاع متبرکه، خیرات و مبراتی را که مردم در اختیار آنها قرار میدهند، در قالب سبدهای معیشتی ساماندهی کرده و در روز دوازدهم ماه قمری این سبدها را به جامعه هدف تحویل میدهند.
وی افزود: این هفته نیز همزمان با هفته وقف، برنامه «قرار دوازدهم» در امامزاده صالح(ع) فرحزاد برگزار خواهد شد که محوریت یک برنامه کشوری را بر عهده دارد.
مراکز «افق» با هدف تبدیل بقاع متبرکه به قطب فرهنگی
مدیرکل اوقاف استان تهران درباره فعالیت مراکز «افق» نیز اظهار کرد: در زمینه فعالیت بقاع متبرکه، همواره جملهای از امام شهید را مورد توجه قرار میدهیم که فرمودند بقاع متبرکه باید به قطبهای فرهنگی تبدیل شوند.
وی افزود: «افق» مخفف فعالیتهای اجتماعی، فرهنگی و قرآنی است و بر همین اساس، بقاع متبرکه مکلف هستند در این سه حوزه برنامهریزی مستمر و دائمی داشته باشند.
میرکریمی با اشاره به برگزاری مسابقات قرآن بهعنوان یکی از فعالیتهای ذاتی سازمان اوقاف گفت: مسابقات قرآن تا سطح بینالمللی برگزار میشود و پایه و بنیان بخشی از این فعالیتها نیز در بقاع متبرکه و در حوزه فعالیتهای قرآنی شکل میگیرد.
انتهای پیام/
نظر شما